عزيز الله بيات

47

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

اشك بيست و ششم ، بلاش چهارم ( 198 - 207 م . ) بلاش چهارم پسر بلاش سوم است . در زمان سلطنت وى باز هم دولت ايران با روم از سال 194 - 197 ميلادى درگيرى پيدا كرد . سوروس در اين‌زمان امپراتور روم بود كه به سرزمين بين النهرين تاخت و شهرهاى الحضر و آديابن را در محاصره گرفت . الحضر سقوط نكرد ليكن آديابن ضميمهء قلمرو امپراتور روم شد . چين : در چين سلسلهء هان اخير سلطنت مىكرد ( 25 - 220 م . ) روم : امپراتور روم كومودوس بود ( 180 - 192 م . ) وى پسر و جانشين ماركوس اورليوس است . كومودوس مردى هرزه و لاابالى و به تمام معنى عياش و بلهوس بود و به علت داشتن اين صفات رذيله ، مورد تنفر عامه بود . سرانجام هم كشته شد . جانشين وى پرتيناكس است . در سال 193 ميلادى سوروس « 1 » كه در منابع فارسى به نام سپتيم سور « 2 » نيز خوانده شده است ، به وسيلهء سپاهيان خود به امپراتورى رسيد ( 193 - 211 م . ) در سال 194 حاكم سوريه را كه مدعى امپراتورى بود ، مغلوب كرد و در سال 196 بيزانس را به تصرف خود درآورد . شورشى را كه در گل روى داده بود ، فرونشاند . سپس به جانب مشرق بازگشت و سپاهيان اشكانى را از بين النهرين بيرون راند . اشك بيست و هفتم و بيست و هشتم ، بلاش پنجم و اردوان پنجم ( 207 - 244 م . ) پس از درگذشت بلاش ، مدتى بر سر تصرف تخت و تاج ، بين پسرانش بلاش پنجم و اردوان پنجم نزاع درگرفت . سرانجام مقرر شد كه بلاش در بابل و اردوان در ممالك غربى ايران سلطنت كند . باز هم اختلاف باقى ماند و جنگ خانگى شروع شد . هنگامى كه كاراكالا امپراتور روم از اين وضع اطلاع پيدا كرد ، فوق العاده مسرور شد و سفيرى نزد اردوان فرستاد و تقاضا كرد كه با دختر اردوان ازدواج كند و پس از مذاكرات زياد قرار شد كه امپراتور روم براى بردن زن خود شخصا به ايران مسافرت كند . هنگامى كه اردوان با همراهان خود به چادرهاى امپراتور وارد شدند ، روميها ناگهان بر آنان تاختند و عدهء زيادى در اين گيرودار كشته شدند . تنها اردوان ، جان به سلامت برد . طولى نكشيد كه در

--> ( 1 ) . Severus . ( 2 ) . Septim Sever .